Engelen in de stad

Na de prijswinnende succesvoorstelling ‘Sex in de stad’  besloot het rotterdams centrum voor theater (rcth) een voorstelling over hiv en aids te maken. En vreemd genoeg lijkt dat een hoge drempel op te werpen om naar de voorstelling te komen. Doodzonde. Alsof je van een theaterstuk over hiv al besmet kunt raken.

Zoals al al eerder getweet kreeg ik een aardige aanbieding om te komen kijken omdat ik het onderwerp regelmatig behandel op dit blog. Niet wetende dat hiermee iemand mét hiv kwam kijken naar een voorsteling óver hiv. Omdat de voorstelling minder goed bezocht werd (vermoed werd dat het thema te zwaar of nog al te zeer taboe was) zocht men naar manieren om deze onder de aandacht te brengen.

Het rcth is al meer dan twintig jaar gevestigd aan de Mathenesserdijk, een paar steenworpen van mijn oude stekkie aan het Bospolderplein vandaan. Een theateropleiding waar vaak stukken gebracht worden met een maatschappelijk thema. Elk jaar speelt het rcth een stuk voor de stad. Dit jaar dus ‘Engelen in de stad’.

de voorstelling

De voorstelling wordt niet in een conventionele setting gespeeld. Het publiek komt binnen in een virtuele wachtkamer van een hivpoli in een ziekenhuis. De acteurs hebben hun plaatsen al ingenomen verspreid door de zaal.

klik op bovenstaande afbeelding voor details

De ‘hivverpleegkundige’ (waar je na elk bezoek aan de internist een gesprek mee hebt over je wel en wee) opent het stuk met een metafoor over Herakles (Hercules) en het doden van de Hydra van Lerna, het zevenkoppige monster dat onverslaanbaar was. Als alle koppen zijn afgehakt wordt de immer levend blijvende kop begraven onder een rotsblok. Mooi gevonden. Hiv blijft immers ergens in je lichaam verstopt voortleven, ook al wordt het meeste virus gedood.

Hierna krijgen we kijkjes in het leven van zijn patiënten. Een heterostel, een ex-junkie, een homo (nog in de kast), een horecahomo (ik herkende bijna mensen uit de Rotterdamse gay scene), een heterojongen die ‘het’ een keer onbeschermd had gedaan op vakantie. Allemaal met hun eigen dilemma’s.

Voor mij waren vooral de homorollen erg herkenbaar en daarmee kan de voorstelling geslaagd genoemd worden. Want over het algemeen vind ik stukken die op mijn lijf geschreven zijn dat vaak nét niet. Maar hier zaten types bij, die waren het helemaal.

Leuk is anders, want de voorstelling behandelt wel stuk voor stuk personages die in de eerste paar jaar van hun hiv leven. Met alle downs die je maar kunt bedenken en die ook allemaal waar zijn. En dat kan de voorstelling voor mensen bij wie de ziekte inmiddels een plaats heeft gekregen behoorlijk confronterend zijn. Je herbeleeft namelijk je eigen donkerste jaren – weer bewust van het feit dat je zelf ziek bent.

Een compliment aan de acteurs daarvoor, ook al was de herinnering niet prettig. Bijna alle rollen werden gespeeld door amateurtoneelspelers. Speciaal noem ik hier nog de hivverpleegkundige. Die leek wel rechtstreeks weggelopen uit het Erasmus MC. Er werd vrijwel zonder uitzondering goed gespeeld.

Klein puntje van kritiek: in een stad als Rotterdam kun je eigenlijk niet aankomen met een stuk over hiv, waar enkel witte mensen figureren. Naast homomannen, intraveneuze druggebruikers en toch nog altijd relatief kleine groep hetero’s met hiv, vormen migranten uit het voormalige Oostblok en Afrika een grote groep seropositieven.

Hiervoor bleek wel een verklaring: theater blijkt noch immer een wit bastion. Schaars gekleurd talent wordt snel weggekaapt en zo gaat het dan.

Het thema is zwaar, maar dat neemt niet weg dat er ook ruimte was voor humor. Nogmaals, compliment voor acteurs, schrijvers en regisseur. Ze zijn er prima in geslaagd een geloofwaardig verhaal neer te zetten.

na afloop
Na afloop wordt een driegangenmaaltijd geserveerd, door de spelers gekookt. Dat biedt de gelegenheid om na te kletsen met de acteurs. ‘Oma’ uit het stuk kwam na afloop bij ons zitten en vertelde dat ze op haar zeventigste een driejarige toneelopleiding begonnen was. Inmiddels is ze afgestudeerd aan het rcth, ik durfde haar leeftijd niet te vragen. Maar wát mooi.

Ik kan niet anders zeggen – zeker voor de gezonde medemens die eens een kijkje wil nemen in het leven van een zieke vriend of familielid (en ook nog eenmooie voorstelling wil): Gaat dat zien!

Klik hier voor speeldata. En als er scholen of theaters geïnteresseerd zijn in de voorstelling (nagesprekken worden geregeld – geen overbodige luxe).