Jacob Israël de Haan

de tedere activist

Dit jaar is het 100 jaar geleden dat Jacob Israël de Haan overleed. Mark Schalken gaf een kunstcahier uit over deze markante Joodse homoseksuele schrijver, dichter, journalist, die in 1924 in Palestina werd vermoord.

Jacob Israël de Haan – 1881-1924

Enkele weken geleden was ik op een warme dag in Amsterdam bij Mark Schalken en hij vertelde me over het kunstcahier over Jacob Israël de Haan waaraan hij met anderen werkte. Dit alles om de 100ste sterfdag van deze Joodse, homoseksuele, schrijver, jurist, activist niet ongemerkt voorbij te laten gaan. Daar was alle reden toe, zo blijkt nu. Want na lezing van de tedere activist blijkt maar weer eens dat we onze voorgangers moeten eren, maar sterker nog: blijkt de hedendaagse relevantie van deze veelzijdige man.

Het cahier neemt je door middel van twee essays (van de hand van Mark Schalken en Mattias Duyves) terug naar het begin van de vorige eeuw – 1904 om precies te zijn. Toen verscheen zijn geruchtmakende roman Pijpelijntjes. Voor die tijd ongekend openhartig over homoseksualiteit. Zoals bij zovelen stond het ook op mijn boekenlijst.

Morgen wordt deze roman thuis bezorgd, ik ga het met hernieuwde belangstelling lezen. Dat is wat dit overigens ook bijzonder mooi vormgegeven cahier bij mij teweeg heeft gebracht. Zoals gesteld was Jacob Israël de Haan meer dan een homoseksuele schrijver. Hij reisde in 1919 naar Palestina, waar hij vijf jaar later werd vermoord. Hij wordt in joodse kring ‘herinnerd als het eerste militante slachtoffer van gewelddadig zionisme’.

Naar Vriendschap Zulk een Mateloos Verlangen

Terecht is er ook aandacht voor Jacob Israël de Haan de dichter. Op het Amsterdamse Homomonument is een regel uit zijn gedicht Aan een jonge visser aangebracht: Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen.

In het cahier zijn 12 kwatrijnen van zijn hand opgenomen, hertaald naar het Engels door componist Ron Mesland. Via een QR-code kom je terecht op zijn Youtubekanaal waar de gezongen kwatrijnen te horen zijn. Hier een voorproefje:

Deel De Haan

Eergisteren ontving ik in deze mooie verpakking vier exemplaren. De tekst zegt genoeg: Deel De Haan. Bij deze, geïnteresseerden kunnen zich melden, ik heb drie exemplaren te delen. Je kan het natuurlijk ook zelf bestellen, onder andere bij Donner in Rotterdam.

Geef een reactie