Underground-Diva Juwelia was één van de hoofdpersonages uit de documentaire ‘Überleben in Neulkölln’ van queer cineast Rosa von Praunheim.
Rosa von Praunheim
Toen de bekende queer-activistische cineast Rosa von Praunheim eerder dit jaar overleed, stuitten we op NLziet op een documentaire Überleben in Neukölln. Helaas (vrees ik) niet meer te vinden aldaar, maar we konden de docu streamen en anderhalf uur lang werden we getrakteerd op beelden van deze wijk waar oorspronkelijke en migrantenbewoners samenleven met queers en andere – overwegend linkse – vogels van diverse pluimage. Één van de hoofdpersonages was een Künstler/in die in haar buurt mensen probeerde samen te brengen door middel van kunst en optredens: Juwelia Soraya.
Galerie Studio St. St.
Die Ewige Underground-Diva. En zo wilden we op een vrijdagavond eens wat anders doen en raadpleegde ik de agenda van Siegesäule. Bij de AHA was een avond zware kost geprogrammeerd, maar gelukkig viel mijn oog op de open avond in Galerie Studio St. St.:
Na een langere pauze is de ‘eeuwige underground-diva’ Juwelia weer terug in haar beroemde salon en nodigt ze je hier op vrijdag en zaterdag uit om te relaxen, iets te drinken, contacten te leggen en natuurlijk te genieten van wisselende fragmenten uit haar showprogramma. Dat is heerlijk oncommercieel, liefdevol, trashy, gezellig en 100 procent Berlijn!
We besloten de gok te wagen en gingen met de U8 naar de Sanderstraße alwaar snel duidelijk was waar we wezen moesten. Een bonte huiskamer, vol met kleurrijke schilderijen. Meteen rechts naast de deur een soort podium – niet meer dan een fauteuil op een verhoging, omgeven door overwegend roze tule. Daar zat ze dan; de eeuwige underground-diva Juwelia Soraya.
Achterin stond een tafel met drank, zelfbediening, met daarnaast een doos met een gleuf voor een vrijwillige bijdrage voor drank en vermaak. Het gezelschap was gemêleerd: een trans-dame op leeftijd, een tekenares die haar potloden scherpte en schetsen maakte. Daarnaast een tamelijk doorsnee ogende man en even later kwam er een soort Plien (van Bianca) binnen. Maar dan in jeugdige homo-vorm. Guitig.
Juwelia zelve nam af en toe tamelijk afgevlakt het woord. Desgevraagd hoe het met haar ging: “Slecht, vraag niet verder.” Haar stem wisselde midden in een zin van kopstem naar zwoel mannelijk. Ik was bijna blij dat ik het fenomeen nog in levende lijven kon aanschouwen en later werd duidelijk hoe dat zo kwam.
Juwelia Soraya
Ik heb altijd al een zwak gehad voor dit soort plekken in de stad. Destijds had je in Neukölln Xenzi Café. En paradijsvogels als Juwelia hebben helemaal een speciaal plekje in mijn hart. Ze is niet te vangen in één identiteit: androgyn, niet trans, geen drag queen. Ik houd het maar bij haar eigen beschrijving van Underground-Diva.
Plots kwam er nog een gezelschap van 6 mensen binnen, deels toeristen die op sleeptouw waren genomen door hun Bertlijnse gastheren. Men wilde champagne – tot groot genoegen van de gastvrouw die even een opleving beleefde. De kamer zat vol, de champagne deed zijn werk e n toen ging de Underground-Diva staan. Ze heette iedereen welkom en sprak voornamelijk over haar enerverende verleden en ving een lied aan. Het was in de stijl van de diseuses: pratend zingen. En ook hier wisselden ze tussen kopstem en zwoel mannelijk. Eigen teksten, Duitse vertalingen van klassiekers, doorspekt met slecht Engels – maar daardoor niet minder charmant.
Het mysterie van de half comateuze toestand waarin ze leek te verkeren werd rap verklaard. Bij de introductie van een volgend nummer zei ze dat ze nogal schlaftabletterig was. En de titel van de song liet ook niets te raden over: Beim Sex schlafe ich ein. Na een paar nummers was de koek voor eventjes op. Maar met name de met zwoele lage stem zacht gezongen danwel gesproken liedjes waren erg mooi.
Hierna werd een Berlijnse act geïntroduceerd: een vrouw in fluoriserend oranje werkkleding die haar elektronische muziek zelf componeert (niet slecht), teksten over Berlijn bracht (ook de teksten waren best goed, alleen zingen kon ik het niet noemen). Elk nummer kwam abrupt tot een einde met een kort Dankeschön, het hoofd nog immer naar beneden gebogen. Maar buiten briljant was ze ook total verrückt, aldus Juwelia. Die overigens aan het einde van één nummer uit het niets vanaf haar fauteuil een een overwacht wakkere krijs liet horen. Tot hilariteit van de aanwezigen.
Onderwijl verorberde ze ongegeneerd, gezeten op haar troon, pizzapunten uit een doos die haar even ervoor door de tussenact waren aangereikt. Al met al een bijzonder fenomeen. Gaat dat zien!
Ook nog te zien in Schloß Biesdorf: een tentoonstelling van haar schilderijen, Juwelias Blüten, zie hier.
