Tag-archief vlees

Kwart eko-varken van Kikis

Gepubliceerd op 1minuten leestijd209 x bekeken


Dit weekeinde een paar buren gepolst en vandaag bij de biologische varkenshouderij ‘Kikis‘ van Hans en Anja Donkers uit Uden een heel varken besteld. Een kwart voor elk. Goed voor de portemonnaie van boer en burger.

Deel

MRSA op vlees

Gepubliceerd op 0 reacties1minuten leestijd159 x bekeken

Een tijdje geleden kwam uit onderzoek naar voren dat op rauw consumptievlees  de MRSA-bacterie op grote schaal voorkomt. Vooral op kip en kalkoen. Ik heb toen (5 maart) de Voedsel- en Warenauthoriteit (VWA) de vraag gesteld of ook onderzoek is gedaan naar biologisch vlees. Vandaag kreeg ik antwoord, dat ik hieronder integraal publiceer.

Inderdaad heeft VWA ook wild onderzocht waarvan de besmetting met MRSA relatief gering was; en (wederom) inderdaad: het is zeker interessant om te weten of de prevalentie tussen biologisch en regulier gehouden dieren verschillen laat zien (mogelijk) in verband met het zeer terughoudende gebruik van antibiotica in de biologische houderij. Dit onderzoek heeft de VWA dus ook opgestart; het onderzoek concentreert zich op kip omdat de prevalentie in kip in 2007 substantieel was; als er verschillen kunnen worden gevonden laten die zich waarschijnlijk het makkelijkste ontdekken in vlees waarop VWA – kwalitatief- het meeste MRSA heeft gevonden. Het onderzoek neemt wel enige maanden in beslag dus we zullen nog even moeten wachten op de resultaten.

Dit zal ongetwijfeld een vervolg krijgen. Ik zal proberen het te blijven volgen.

MRSA

Gepubliceerd op 0 reacties2minuten leestijd137 x bekeken

Vandaag was te lezen in de krant dat rauw vlees in Nederland de MRSA-bacterie kan bevatten. Vooral ouderen en mensen met verminderde weerstand moeten toch op hun hoede zijn.

De bacterie is resistent voor anti-biotica en is dus lastig te bestrijden. Uit het Brabants Dagblad van vandaag:

De gevaarlijke zieken­huisbacterie mrsa komt op vrij gro­te schaal voor op rauw vlees. Voor­al vlees van kalkoen en kip zijn be­smet, maar ook rund-, kalfs- en varkensvlees bevatten sporen van de multiresistente bacterie. Dat blijkt uit een gisteren gepubliceerd onderzoek van de Voedsel- enWa-r­enautoriteit. De VWA stelt dat het gaat om besmetting met klei­ne hoeveelheden. De kans dat mensen ziek worden als zij besmet vlees eten, is volgens de organisa­tie daarom ‘erg gering’.

Wel vindt de VWA verder onder­zoek naar verspreiding noodzake­lijk. Mrsa nestelt zich vooral op de huid of in de neusholte, en is voor gezonde mensen ongevaarlijk, maar soms wel hinderlijk. Bij ziek­en of patiënten met open wonden kan de bacterie (staphylococcus au­reus) echter ernstige infecties ver­oorzaken. Het gevaar schuilt in het feit dat de bacterie resistent is te­gen vrijwel alle antibiotica, en wordt daarom gevreesd in zieken­huizen.

De VWA nam dertienhonderd monsters van vlees dat in Neder­landse winkels wordt verkocht. 31 procent van het kalkoenvlees en 27 procent van het kippenvlees bleek geïnfecteerd. Bij rund- en varkens­vlees gaat het om één op de tien producten. Bij lam en wild komt het sporadisch voor. Het type bacterie ( nt- mrsa) komt overeen met de variant die eerder is aangetroffen bij dieren en vee­houders. Het is evenwel nog ondui­delijk hoe de bacterie precies in het vlees terechtkomt. Besmette dieren leveren niet automatisch be­smet vlees op, vermoedelijk ge­beurt dat in slachterijen.

Volgens hoogleraar veterinaire volksgezondheid Van Knapen zegt de uitkomst vooral iets over de hy­giëne in de vleesverwerkende in­dustrie.

Vooral dat laatste mag wel eens onderzocht worden. Zelf heb ik de Voedsel- en Warenauthoriteit gevraagd of er ooit onderzocht is of biologisch vlees wat dat betreft afwijkt van vlees uit de bio-industrie. Rauw vlees van wild bevat namelijk veel minder vaak de MRSA-bacterie. Dat zou kunnen komen doordat wild niet altijd op industriële wijze wordt verwerkt, maar misschien heeft het wel te maken met de leefomstandigheden. En dan is het niet zo gek om het verschil tussen bio-industrie-, en biologisch vlees te onderzoeken. En dan rauw vlees, maar ook levend vee lijkt me.

Of het zo lukt weet ik niet, maar onder deze snelkoppeling is het rapport binnen te halen (Adobe-bestand). 

Dierenwelzijn (2)

Gepubliceerd op 0 reacties5minuten leestijd160 x bekeken


Het onderwerp dierenwelzijn roept altijd veel discussie op. Op dit weblog stromen de reacties niet echt binnen, maar die reacties die ik krijg zijn vaak emotioneel geladen. Voor- en tegenstanders van vlees eten en van de manier waarop dieren gehouden worden, komen vaak met op het oog redelijke argumenten en vragen. En toch is het niet altijd eenvoudig om een antwoord te geven. Vandaag ga ik in op de reacties die ik gisteren ontving. Overigens geldt hier dat bij mij de identiteit van reageerders bekend moet zijn, anders worden geen reacties gepubliceerd.

Onderstaande reactie ontving ik gisteren, naast nog een uitgebreide reactie per e-post die ik wel zal toelichten, maar om privacy-gevoeligheid niet helemaal plaats. Ik heb de vragen ten behoeve van de beantwoording genummerd:

1) Als Biologisch vlees echt maar 40 cent per kilo scheelt met ‘gangbaar vlees’ waarom kan dan niet alleen maar biologisch vlees verkocht worden?
2) Waarom kunnen er niet meer bioboeren komen?
3) Als de noodzaak om uit te breiden bij de boeren ligt aan vastgeketend zitten aan bank en mengvoederleverancier en er dus om die reden veel te veel vlees geproduceerd wordt [van de uitdrukking wordt ik als overtuigd vegetarier al misselijk, alsof het om een pak koekjes of een blik doperwten gaat], waarom kan daaar van overheidswege niks aangedaan worden? Of gebeurt dat al?

@ 1)
Om te beginnen is het aanbod van biologisch vlees denk ik niet voldoende om aan de vraag naar vlees door de Nederlandse consumenten te voldoen. Als het waar is (maar dat gaan we nog onderzoeken) dat het werkelijke prijsverschil zo gering is, dan moet er iets aan gedaan worden om te voorkomen dat er extra winstmarge behaald wordt op biologisch vlees door anderen dan de boeren. Buiten de kosten voor verzorging van de dieren (duurder voedsel en minder dieren per m2) kan ik weinig bedenken waardoor biologisch vlees duurder zou moeten zijn. Dus dat betekent dat er extra geld in de zakken van tussenhandel of supermarkt verdwijnt.

Als we dan de kosten van maatregelen om het neutraliseren van uitstoot van amoniak en van gebruik van pesticiden en kunstmest in de intensieve veehouderij doorberekenen in de prijs van die producten, zou de prijsverhouding gangbaar – biologisch wel eens anders komen te liggen. Of de consument dan nog de keus voor gangbaar zou maken is de vraag. En ik vermoed dat het niet lang zal duren eer de marktwerking er voor zorgt dat gangbare boeren in dat geval omgeschakeld zijn. De (binnenlandse) vraag verdwijnt dan snel.

@ 2)
Ik denk dat veel boeren in hun hart graag overschakelen. Maar dat veel boeren niet bij machte zijn om zelfstandig die beslissing te nemen, weet ik nu ook. Kijk maar naar de afhankelijkheid van banken en leveranciers. Daarnaast moet eerst wat aan de vraagzijde gedaan worden. Geen afzet, betekent ook niet meer boeren die biologisch gaan werken.

En de export speelt ook een rol. Als alle boeren nu om zouden schakelen naar biologische landbouwmethoden dan vraag ik me af of we voldoende grond ter beschikking hebben. Dat zit zo (ik hoop dat ik hier geen fouten maak): Biologische landbouw is vaak grondgebonden. Dat betekent dat een bioboer met varkens zoveel varkens heeft als hij kan houden gezien de ruimte die hij/zij nodig heeft voor het weiden van zijn dieren, de stallen en de grond om voedsel te verbouwen.

Een gangbare varkensboer met bijvoorbeeld 2000 varkens kan die alleen maar houden in stallen en die heeft nooit voldoende land om al het voer te verbouwen. Vaak (lang niet altijd) komt het veevoer uit landen waar oerwoud plaats heeft gemaakt voor sojaplantages. Dat zijn dus geen grondgebonden bedrijven. Niet gebonden aan de grond waarop zij staan. Willen we zoveel vlees exporteren en op een intensieve manier houden, dan kunnen wij die dieren nooit voeden puur van onze eigen bodem. Daar zal altijd voer voor moeten worden geïmporteerd, met alle milieugevolgen van dien.

@ 3)
Uit de reacties die ik krijg dankzij dit weblog (en daar ben ik heel dankbaar voor), wordt het mij duidelik dat zaken niet altijd zo eenvoudig zijn als ze door anderen worden voorgesteld. Er zitten altijd meerdere, vaak schrijnende, kanten aan. Zozeer ik het eens ben met de afschuw over de term ‘produceren’, zozeer leef ik ook mee met boeren die geen kant meer uitkunnen, behalve uitbreiden. Dag in dag uit werken en vaak alle zeilen, lees kinderen, bij moeten zetten om te overleven. Aan alle wettelijke eisen voldoen, vaak nog meer (hoe graag ik ook nog betere omstandigheden voor dieren wil) en dan als klap op de vuurpijl door anderen met de vinger worden nagewezen. Ik begrijp hen als ze zeggen dat dat pijn doet.

Een voorbeeld uit de praktijk, een reactie die ik ontving. Ik heb het bewerkt om herkenbaarheid van de schrijver te vermijden, zo groot is de angst. Het is een lastig, technisch verhaal, waar veel leed achter schuilt:

Zoals u wellicht weet hebben wij gigantische investeringen moeten doen op gebied van dierenwelzijn. Bij het bedrijf van mijn ouders gaat het over een slordige € 500.000 in de afgelopen 5 jaar. De EU zag in dat dat nogal veel is om uit eigen zak te betalen. Vandaar dat er inkomenssteun is gekomen om ervoor te zorgen dat wij als boeren een onafhankelijke keuze kunnen maken over de toekomst van ons bedrijf. Om die steun te krijgen moeten wij aan veel voorwaarden voldoen (cross/compliance), kortom lusten en lasten. Ook was het de bedoeling om de steun te ontkoppelen van de productie zodat de markt niet zou groeien.

Door de succesvolle lobby van de megabedrijven heeft de overheid ervoor gekozen om de steun gekoppeld te houden aan de eigenaar, de megabedrijven dus. De boeren zijn dus verantwoordelijk voor de lasten en de megabedrijven strijken al  jaren de lusten op (€ 42.000.000 per jaar).

Die immense bedragen gaven de megabedrijven ruimte om de productie te verhogen, de boeren die de investeringen dus toch uit eigen zak hebben betaald, kregen geen euro meer per dier. De contractvergoedingen lagen in 1995 rond ƒ 365, nu (oktober 2007) is een doorsneecontract € 148. De megabedrijven verrekenen de subsidie met het voergeld waardoor zij feitelijk nog € 108 betalen (65% van de vergoeding in 1995, maffiapraktijken met hulp van de overheid). Als het niet uit de lengte komt moet het uit de breedte komen, dus de boeren gingen uitbreiden. 
 
De markt is dus zo groot geworden dat de megabedrijven nu een ruimere keuze hebben dan ooit en de boeren zijn dus afhankelijker dan ooit. De SP was de enige partij die 3 jaar geleden deze bijna criminele ontkoppeling heeft proberen te voorkomen.

Ik hoop dat dit een beetje aangeeft hoe klem sommige boeren zitten. Voor de duidelijkheid, de genoemde megabedrijven zijn niet de boeren, maar sluiten contracten af met boeren. Een schrale troost voor mij dat de SP in elk geval heeft geprobeerd hier iets aan te doen. Hogere belangen en machten spelen hierbij misschien een rol, ik weet het niet. Voor mij is het in elk geval duidelijk dat we moeten blijven strijden voor betere leefomstandigheden voor dieren, naast de mogelijkheid voor boeren om een fatsoenlijk inkomen te verdienen op een menswaardige manier. Ik zal de laatste zijn die de boeren eenzijdig bekritiseert, met de kennis die ik nu heb.

Ik denk dat inderdaad de overheid, de politiek dus, aan zet is.

Megastallen & dierenwelzijn

Gepubliceerd op 1 reactie4minuten leestijd138 x bekeken


Gisteren kreeg ik van Frank een reactie op een eerder artikel over de megastallen die onder andere Brabant dreigt te ‘overkomen’. Dat stukje lees je hier (tussen de andere onderwerpen uit mijn bijdrage in de commissie). Omdat ik vind dat dit onderwerp meer aandacht verdient, kom ik er nu speciaal op terug. Hieronder plaats ik de reactie van Frank integraal, omdat deze bij een oud stuk is geplaatst.

Eerst dus Frank’s reactie op mijn eerdere bijdrage:

Even over de varkensstallen,

U heeft het over het niet meer doen dan de eisen. Alsof er een paar eisen zijn. Als aan elke industrie zoveel eisen werden gesteld als aan de bio-industrie zouden onze milieuproblemen al zijn opgelost. De subsidies voor dierenwelzijn komen in Nederland niet bij de boeren terecht maar blijven ergens tussen de slagerij en supermarkt hangen. Toch zijn het de boeren die tot gigantische investeringen zijn gedwongen en deze dus uit eigen zak hebben betaald. Dus hou alstublieft op over de minimale eisen die worden ingewilligd. Het gaat toch om het dierenwelzijn, of dat nu in een kleine of in een grote stal is maakt toch niet uit. De grote stallen zijn bittere noodzaak voor de boeren doordat de marges zo klein zijn, door de hoge investeringen en de contstante negatieve beeldvorming uit de politiek en de publieke opinie. De publieke opinie die schijt heeft aan dierenwelzijn en een lekker stukje hormonenvlees uit Thailand blijft kopen. Dierenwelzijn is een goede zaak, maar zou het niet eens tijd worden dat u als overheid en vooral de moralistische consument ook eens mee gaan betalen aan het dierenwelzijn.

Allereerst wil ik zeggen dat ik blij ben met zulke inhoudelijke reacties, daar kun je als volksvertegenwoordiger wat mee. Ten tweede vind ik dat de schrijver helemaal gelijk heeft. In een later stuk (lees hier) en in een opiniestuk van SP-collega Veerle Sleegers over de megastallen maken we duidelijk dat de hedendaagse boeren het niet bepaald makkelijk hebben om het hoofd boven water te houden. Vaak geketend aan bank en mengvoederleverancier kunnen de boeren geen kant op. Behalve dan van de uitbreiding om efficiënter, lees goedkoper, te kunnen produceren. Het aantal boeren dat bij het RIAGG of Maatschappelijk werk ‘loopt’ is dan ook schrikbarend. Evenals het zelfdodingspercentage onder boeren. De geestelijke nood is dus hoog.

Het vraagstuk van het dierenwelzijn is ook geen eenvoudige. Natuurlijk hebben we in Nederland dierenwelzijnswetten, zelfs één van de strengste ter wereld. Maar zijn ze dan ook vergaand genoeg? En wat doen we dan met landen die lak (of ‘schijt’ in Frank’s woorden) hebben aan dierenrechten. En wat doen we met de Nederlandse consumenten? Alle boeren in Nederland zijn gehouden, en houden zich ook aan, de Nederlandse dierenwelzijnswetten. Uitzonderingen daargelaten. Als je eens de moeite neemt om met eigen ogen te bekijken hoe die dieren er dan bij lopen, dan hoop ik dat je ogen opengaan. Veel consumenten vergeten dat abrupt als ze voor de keuze staan: de goedkope kipfilet uit Thailand of de dure biologische uit Nederland.

Waarom scherpen we de wetten hier niet aan en leggen importheffingen op voor vlees dat niet aan onze strengere normen voldoet? Daarmee zijn we om te beginnen af van het prijsverschil af tussen de milieu- en dieronvriendelijke enerzijds en de beter gecontroleerde producten anderzijds. Tegelijkertijd geef je landen die wel aan onze normen voldoen (en controleerbaar) gelijke kansen op de wereldmarkt. Voor ik het vergeet, controleer ook de zuidelijke en oostelijke EU-staten eens op de reeds geldende wetten, zodat binnen de EU niet op dierenwelzijn en milieumaatregelen wordt geconcurreerd.

Extra winst op biologisch vlees?
Bij ons werkbezoek onlangs aan het gemengd bedrijf waar ik het eerder over had, kwam ook naar voren dat het werkelijke prijsverschil tussen biologisch vlees en wat ik hier maar even gangbaar vlees noem, door de supermarkten kunstmatig hoog gehouden wordt. Ten koste van biologisch vlees wel te verstaan. Albert Heijn zou extra geld verdienen op de diervriendelijk gekweekte vleesproducten, terwijl in werkelijkheid het verschil per kilo vlees nog geen € 0,40 zou zijn. Biologisch is hip en dus valt daar een hogere marge op te halen. Als dat waar is, is dat helemaal de omgekeerde wereld! Van veel familie en vrienden weet ik dat de hoge prijs van biologisch vlees de drempel is om over te stappen. De wil is er zeker wel, alleen veel mensen hebben het hard te halen en kunnen zich dit simpelweg niet permiteren. Dit is dus een ander actiepunt. We gaan het nog uitzoeken en komen wellicht met acties om dit tegen te gaan.

De hamvraag is natuurlijk of we in Brabant zoveel vlees moeten produceren. Onze vleesproductie voorziet in meer dan drie keer de nationale behoefte. Als we dit al willen, graag dan onder optimale omstandigheden voor dier en milieu. De grootte van de stallen doet er minder toe dan de mate van dierenwelzijn. En als we niet ontkomen aan schaalvergroting, plaats de stallen dan op industrieterreinen, dicht bij slachterijen en vleesverwerkende industrie, zodat er niet langer met levend vee door Europa gezeuld wordt. Parma- en Serranoham kan ook hier worden geproduceerd.

Deel